Een jaar geleden verscheen de longread over het Utrechtse Studenten Corps in de NRC. Hieronder vertel ik hoe ik het maakproces heb beleefd.
In september 2024 verspreidde een moeder een brief vol met aantijgingen tegen het USC onder Utrechtse studentenhuizen en verenigingen. Een ongebruikelijke brief, vol flinke beschuldigingen. Als journalist kan je op zo’n moment maar één ding doen: onderzoek wat er precies wél en niet klopt en vind de onderliggende verbanden.
Dat mijn collega’s Frank Hills, Isa Sauer en ik tegen die brief aan liepen was een kwestie van puur geluk. Alles wat in de maanden daarna volgde was niets minder dan hard werken. Een gesloten systeem zoals bij alle corpora in Nederland van toepassing is, vormt niet bepaald het makkelijkste klimaat om onderzoek in te doen. Gelukkig kregen we al snel ondersteuning van onderzoeksjournalist Merijn Rengers van NRC. En hoewel het onderzoek begon met de brief, kwamen we al snel achter veel meer zaken, waardoor we ons blikveld verbreedden.
In onze zoektocht hebben we ontzettend vaak ‘nee, ik wil hier niet aan meewerken’ gehoord, over zaken binnen het corps praat je immers niet met buitenstaanders. Continu liepen we tegen dichte deuren aan. Gelukkig waren er uiteindelijk ook genoeg mensen die wel wilden praten. De teller liegt er ook niet om. Alles bij elkaar opgeteld hebben we met bijna honderd mensen gesproken. Leden van USC en UVSV (vrouwencorps in Utrecht), reünisten, beleidsmakers, advocaten en anderzijds betrokkenen. Verder hebben we inzage weten te krijgen in appgroepen, almanakken, reünistenmagazines, juridische stukken en andere vormen van correspondentie rondom het corps. Iedere keer als we dachten het onderzoek afgerond te hebben ontstond er wel weer een nieuwe ontwikkeling. Maar het was niet alleen hele dagen bellen/mailen/appen/lezen, ons onderzoek bracht ons ook door heel Nederland. Van de rechtbank Midden-Nederland tot de Woolloomooloo (de kroeg van USC) en als meest bijzondere uitstapje Texel.
Door gesprekken met mensen die wél wilden meewerken kwam er steeds meer informatie boven tafel. En als je dan alle informatie denkt te hebben, moet je het ook nog in een verhaalvorm gieten. Iets waar ook menige brainstormsessies aan zijn besteed.
Uiteindelijk is er een (lang) gedegen stuk uitgekomen. Ik ben dankbaar voor alle (veelal anonieme) bronnen die wél met ons wilde praten. Daarnaast had het niet gekund zonder de prettige samenwerking met Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en natuurlijk NRC.
Het stuk is hier te lezen: Vernederingen van het Utrechtse corps verplaatsen zich naar huizen